Spis treści
Aktualizacja 29/09/2026 zrobiona przez Redakcja
Hydranty wewnętrzne są wymagane wtedy, gdy budynek spełnia kryteria z § 19 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. (t.j. Dz.U. 2023 poz. 822): kategorię zagrożenia ludzi, wysokość budynku, powierzchnię strefy pożarowej i gęstość obciążenia ogniowego. Hydrant 25 dotyczy stref ZL, hydrant 33 – garaży o więcej niż 10 stanowiskach postojowych, a hydrant 52 – stref produkcyjnych i magazynowych powyżej 500 MJ/m² i 200 m².
Poniżej znajdziesz warunki dla każdego typu hydrantu, zasady rozmieszczenia z § 20 oraz parametry wydajności i ciśnienia, których wymaga rozporządzenie.
Który przepis decyduje o tym, kiedy hydranty wewnętrzne są obowiązkowe?
O obowiązku decyduje § 19 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Przepis wskazuje cztery zmienne: kategorię zagrożenia ludzi, grupę wysokości budynku, powierzchnię strefy pożarowej oraz gęstość obciążenia ogniowego wyrażoną w MJ/m².
Kategorię zagrożenia ludzi przypisuje się strefie pożarowej, nie całemu budynkowi. ZL I to strefy z pomieszczeniami dla ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami, ZL II – obiekty dla osób o ograniczonej zdolności poruszania się (szpitale, przedszkola, domy opieki), ZL III – użyteczność publiczna poza ZL I i ZL II, ZL IV – budynki mieszkalne, ZL V – zamieszkania zbiorowego.
Druga zmienna to grupa wysokości z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Ta sama powierzchnia strefy daje różny wynik w budynku niskim i średniowysokim.
| Grupa wysokości | Wysokość nad terenem | Budynki mieszkalne |
| Niski (N) | do 12 m | do 4 kondygnacji nadziemnych |
| Średniowysoki (SW) | ponad 12 m do 25 m | powyżej 4 do 9 kondygnacji |
| Wysoki (W) | ponad 25 m do 55 m | powyżej 9 do 18 kondygnacji |
| Wysokościowy (WW) | powyżej 55 m | powyżej 18 kondygnacji |
Trzecia i czwarta zmienna – powierzchnia strefy pożarowej i gęstość obciążenia ogniowego – rozstrzygają w obiektach produkcyjnych i magazynowych. Gęstość obciążenia ogniowego liczy rzeczoznawca na podstawie masy i ciepła spalania materiałów składowanych w strefie.
W jakich budynkach wymagane są hydranty 25?
Hydranty 25 są wymagane w strefach pożarowych zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL: na każdej kondygnacji budynku wysokiego i wysokościowego, z wyjątkiem kondygnacji obejmującej wyłącznie strefę ZL IV, oraz w budynkach niskich i średniowysokich – w strefach ZL I, ZL II i ZL V powyżej 200 m², a w strefach ZL III powyżej 200 m² lub 1 000 m², zależnie od wysokości budynku.
Progi powierzchniowe dla budynków innych niż tymczasowe, niskich i średniowysokich, wyglądają następująco:
| Kategoria strefy | Budynek niski | Budynek średniowysoki |
| ZL I, ZL II, ZL V | powyżej 200 m² | powyżej 200 m² |
| ZL III | powyżej 1 000 m² | powyżej 200 m² |
| ZL IV | nie dotyczy | nie dotyczy |
W strefach ZL III w budynku średniowysokim obowiązuje jeden wyjątek: jeżeli strefa obejmuje tylko pierwszą kondygnację nadziemną, a nad nią znajdują się wyłącznie strefy ZL IV, hydrant 25 jest wymagany dopiero powyżej 1 000 m². Ten układ dotyczy typowego bloku mieszkalnego z lokalami usługowymi na parterze.
Hydrant 25 ma wąż półsztywny o średnicy nominalnej 25 mm, zwinięty na zwijadle. Wąż podaje wodę bez pełnego rozwinięcia, dlatego urządzenie obsłuży osoba bez przeszkolenia strażackiego – to główny powód, dla którego przepis kieruje ten typ do stref, w których przebywają ludzie.
Warto wiedzieć: próg 200 m² liczy się dla całej strefy pożarowej, a nie dla pojedynczego lokalu czy pomieszczenia. Cztery biura po 60 m² w jednej strefie dają 240 m² i przekraczają próg.
Kiedy wymagany jest hydrant 33?
Hydranty 33 są wymagane w garażu jednokondygnacyjnym zamkniętym o więcej niż 10 stanowiskach postojowych oraz w każdym garażu wielokondygnacyjnym, niezależnie od liczby miejsc. Przepis dopuszcza je także zamiast hydrantów 52 w strefach produkcyjnych i magazynowych oraz przy wejściach do pomieszczeń magazynowych i technicznych, jeżeli gęstość obciążenia ogniowego nie przekracza 1 000 MJ/m².
Kryterium „garaż zamknięty” oznacza garaż z obudową i zamknięciami otworów. Garaż otwarty, w którym otwory w ścianach zapewniają przewietrzanie naturalne, nie podlega temu obowiązkowi. Wyłączone są też wolno stojące garaże na terenach zamkniętych podległych Ministrowi Obrony Narodowej.
Hydrant 33 ma wąż półsztywny o średnicy nominalnej 33 mm i wydajność 1,5 dm³/s, czyli 90 l/min. Wyższa wydajność niż w hydrancie 25 wynika z charakteru pożarów w garażach: paliwo, tworzywa i akumulatory trakcyjne dają szybkie narastanie mocy pożaru.
Dopuszczenie hydrantu 33 zamiast 52 przy obciążeniu do 1 000 MJ/m² ma praktyczne znaczenie w halach magazynowych o umiarkowanym składowaniu – wąż półsztywny obsłuży pojedynczy pracownik, podczas gdy linia 52 wymaga rozwinięcia całego odcinka.
Kiedy wymagane są hydranty 52?
Hydranty 52 są wymagane w strefie pożarowej produkcyjnej i magazynowej o gęstości obciążenia ogniowego przekraczającej 500 MJ/m² i powierzchni ponad 200 m². Obowiązują też w strefie o mniejszym obciążeniu, jeśli mieści się w niej pomieszczenie powyżej 100 m² z gęstością ponad 1 000 MJ/m², oraz przy wejściu do pomieszczeń magazynowych i technicznych powyżej 200 m².
Trzeci przypadek dotyczy budynków, które w całości są strefą ZL. Jeżeli w budynku niskim albo średniowysokim, w strefie ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V, znajduje się pomieszczenie magazynowe lub techniczne o powierzchni ponad 200 m² i gęstości obciążenia ogniowego ponad 500 MJ/m², hydrant 52 montuje się przy wejściu do tego pomieszczenia. Typowy przykład to archiwum lub magazyn opakowań w budynku biurowym.
Hydrant 52 pracuje z wężem płasko składanym o średnicy 52 mm i wydajności 2,5 dm³/s, czyli 150 l/min. Wąż wymaga pełnego rozwinięcia przed podaniem wody, dlatego przed szafką musi zostać wolna przestrzeń na rozwinięcie linii gaśniczej.
Kiedy trzeba zamontować zawory 52?
Zawory 52 są wymagane w budynkach wysokich i wysokościowych o więcej niż jednej kondygnacji nadziemnej. Na każdym pionie montuje się po dwa zawory na kondygnacji podziemnej i na kondygnacji położonej powyżej 25 m oraz po jednym na pozostałych kondygnacjach. Zawór 52 nie ma węża – służy strażakom, którzy podłączają własną linię gaśniczą.
W budynkach wysokich i wysokościowych zaleca się lokalizację zaworów 52 w przedsionkach przeciwpożarowych, a dopuszcza na klatkach schodowych. Nasady tłoczne kieruje się do dołu, tak aby przyłączenie węża i obsługa pokrętła były możliwe bez demontażu obudowy.
Obowiązek zaworów 52 działa niezależnie od kategorii zagrożenia ludzi. Wysoki budynek mieszkalny, w którym hydranty 25 nie są wymagane na kondygnacjach ZL IV, i tak musi mieć zawory 52 na każdym pionie.
Gdzie w budynku muszą znaleźć się hydranty wewnętrzne?
Hydranty wewnętrzne umieszcza się przy drogach komunikacji ogólnej: przy wejściach do budynku i klatek schodowych na każdej kondygnacji, w przejściach i na korytarzach, przy wejściach na poddasza oraz przy wyjściach ewakuacyjnych z pomieszczeń produkcyjnych i magazynowych. Muszą znajdować się na każdej kondygnacji, a przed hydrantem trzeba zapewnić miejsce na rozwinięcie linii gaśniczej.
Zawór odcinający montuje się na wysokości 1,35 m ±0,1 m od poziomu podłogi. Szafka nie może być zastawiona ani zamknięta w sposób uniemożliwiający otwarcie bez klucza – dostęp do niej należy do dróg ewakuacyjnych, a nie do przestrzeni magazynowej.
Zawory 52 lokalizowane w miejscach narażonych na uszkodzenie lub dewastację umieszcza się w metalowych szafkach ochronnych z zamkiem otwieranym głowicą toporka strażackiego.
Jaki zasięg musi obejmować instalacja hydrantowa?
Zasięg hydrantów wewnętrznych w poziomie obejmuje całą powierzchnię chronionego budynku, strefy pożarowej lub pomieszczenia. Liczy się długość odcinka węża określoną w normach oraz efektywny zasięg rzutu prądów gaśniczych: 3 m w strefach ZL w budynkach o więcej niż jednej kondygnacji nadziemnej i 10 m w pozostałych budynkach.
Zasięg 3 m przyjmuje się dla prądów rozproszonych stożkowych – to wartość ostrożna, bo prąd rozproszony chroni gaszącego, ale skraca odległość rażenia. W praktyce projektowej oznacza to gęstsze rozmieszczenie punktów poboru wody w biurowcach niż w halach parterowych.
Długość węża wynika z norm: PN-EN 671-1 dla węży półsztywnych (do 30 m) i PN-EN 671-2 dla węży płasko składanych (do 20 m). W strefach produkcyjnych i magazynowych, gdzie odległość do najbliższego wyjścia ewakuacyjnego przekracza 30 m, dopuszcza się wyposażenie hydrantu 52 w dodatkowy wąż.
Jakie parametry musi spełniać hydrant wewnętrzny?
Minimalna wydajność mierzona na wylocie prądownicy wynosi 1,0 dm³/s dla hydrantu 25, 1,5 dm³/s dla hydrantu 33 oraz 2,5 dm³/s dla hydrantu 52 i zaworu 52. Ciśnienie na zaworze odcinającym nie może być niższe niż 0,2 MPa, a zasilanie hydrantów wewnętrznych musi być zapewnione przez co najmniej godzinę.
| Parametr | Hydrant 25 | Hydrant 33 | Hydrant 52 | Zawór 52 |
| Średnica nominalna węża | 25 mm | 33 mm | 52 mm | brak węża |
| Rodzaj węża | półsztywny | półsztywny | płasko składany | – |
| Minimalna wydajność | 1,0 dm³/s | 1,5 dm³/s | 2,5 dm³/s | 2,5 dm³/s |
| Minimalne ciśnienie | 0,2 MPa | 0,2 MPa | 0,2 MPa | 0,2 MPa |
| Maksymalne ciśnienie robocze | 1,2 MPa | 0,7 MPa | 0,7 MPa | 0,7 MPa |
| Norma wyrobu | PN-EN 671-1 | PN-EN 671-1 | PN-EN 671-2 | PN-EN 671-3 (konserwacja) |
Maksymalne ciśnienie robocze w instalacji na zaworze odcinającym nie powinno przekraczać 1,2 MPa, przy czym na zaworze 52 oraz na zaworach odcinających hydrantów 33 i 52 – 0,7 MPa. Przekroczenie tej wartości oznacza konieczność zastosowania reduktorów, najczęściej na najniższych kondygnacjach wysokich budynków.
Hydranty wewnętrzne muszą spełniać wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, a wyroby wprowadzone do obrotu – mieć deklarację właściwości użytkowych i oznakowanie CE. Certyfikowane hydranty wewnętrzne DN 25, DN 33 i DN 52 wraz z szafkami, zwijadłami i częściami zamiennymi znajdziesz w sklepie FireTech: https://www.sklep-firetech.waw.pl/hydranty
Warto wiedzieć: deklarowana wydajność urządzenia nie zastępuje pomiaru na obiekcie. Wydajność i ciśnienie mierzy się na wylocie prądownicy najniekorzystniej położonego hydrantu, przy jednoczesnym poborze wody wymaganym dla danej kondygnacji lub strefy.
Co grozi za brak wymaganych hydrantów wewnętrznych?
Za brak wymaganych hydrantów wewnętrznych komendant powiatowy lub miejski Państwowej Straży Pożarnej może w drodze decyzji administracyjnej nakazać usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie. Jeżeli uchybienia grożą życiu ludzi lub bezpośrednim powstaniem pożaru, może zakazać eksploatacji obiektu lub jego części – taka decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 26 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej).
Ten sam skutek wywołuje instalacja formalnie obecna, ale niesprawna: hydrant bez aktualnego protokołu przeglądu, z ciśnieniem poniżej 0,2 MPa albo z zastawioną szafką jest traktowany jako uchybienie w utrzymaniu urządzeń przeciwpożarowych.
Drugi obszar konsekwencji to odbiór obiektu. Państwowa Straż Pożarna zajmuje stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym w ciągu 14 dni od zawiadomienia o zakończeniu budowy. Sprzeciw blokuje uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, a jego usunięcie wymaga uzupełnienia instalacji i ponownej kontroli.
Trzeci obszar to ubezpieczenie. Umowy majątkowe zwykle warunkują wypłatę odszkodowania utrzymaniem urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z przepisami – brak dokumentacji przeglądów bywa podstawą do ograniczenia świadczenia.
FAQ
Czy hydranty wewnętrzne są wymagane w budynkach mieszkalnych?
W strefach mieszkalnych ZL IV hydranty 25 nie są wymagane – przepis wyłącza kondygnacje obejmujące wyłącznie tę strefę. W budynku wysokim lub wysokościowym trzeba jednak zamontować zawory 52 na każdym pionie, a w garażu wielokondygnacyjnym pod budynkiem – hydranty 33, niezależnie od liczby stanowisk postojowych.
Czy w biurze o powierzchni 180 m² trzeba montować hydrant wewnętrzny?
Nie, jeżeli cała strefa pożarowa ZL III w budynku niskim lub średniowysokim nie przekracza progu powierzchni: 1 000 m² w budynku niskim i 200 m² w średniowysokim. Biuro o powierzchni 180 m² w budynku niskim nie wymaga hydrantu 25, ale próg liczy się dla całej strefy pożarowej, nie dla pojedynczego lokalu.
Jak często wykonuje się przegląd hydrantów wewnętrznych?
Przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne wykonuje się w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej niż raz w roku (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Węże stanowiące wyposażenie hydrantów wewnętrznych poddaje się raz na 5 lat próbie ciśnieniowej na maksymalne ciśnienie robocze, zgodnie z normą PN-EN 671-3.
Kto odpowiada za hydranty wewnętrzne w budynku?
Za utrzymanie hydrantów wewnętrznych w stanie pełnej sprawności technicznej odpowiada właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu – obowiązek wynika z ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Odpowiedzialność obejmuje terminowe przeglądy, dokumentację z protokołami oraz dostęp do szafki hydrantowej. Umowa z firmą serwisową nie przenosi tej odpowiedzialności na wykonawcę przeglądu.
Co zrobić, gdy wykonanie instalacji hydrantowej jest niemożliwe?
Przy braku możliwości technicznych spełnienia wymagań stosuje się rozwiązania zamienne. Rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych opracowuje ekspertyzę techniczną, uzgadnianą z komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Rozwiązanie zamienne musi zapewnić poziom bezpieczeństwa równoważny wymaganiom rozporządzenia – nie jest zwolnieniem z obowiązku.
Czym różni się hydrant wewnętrzny od hydrantu zewnętrznego?
Hydrant wewnętrzny to punkt poboru wody wewnątrz budynku, wyposażony w wąż i prądownicę, przeznaczony do gaszenia w pierwszej fazie pożaru. Hydrant zewnętrzny stoi na sieci wodociągowej poza budynkiem i służy jednostkom straży pożarnej. Wymagania dla hydrantów zewnętrznych określa odrębne rozporządzenie MSWiA z 24 lipca 2009 r.
Podsumowanie
Obowiązek montażu hydrantów wewnętrznych rozstrzygają cztery dane: kategoria zagrożenia ludzi, grupa wysokości budynku, powierzchnia strefy pożarowej i gęstość obciążenia ogniowego. Hydrant 25 obsługuje strefy ZL, hydrant 33 – garaże, hydrant 52 – produkcję i magazyny, a zawór 52 – budynki wysokie i wysokościowe. Zanim zamówisz sprzęt, ustal te cztery wartości dla swojej strefy: od nich zależy typ urządzenia, liczba punktów poboru i wymagana wydajność instalacji.
Hydranty, szafki hydrantowe, węże, prądownice i pozostałe wyposażenie ppoż. znajdziesz w sklepie FireTech: https://www.sklep-firetech.waw.pl/
Artykuł sponsorowany
Cześć wszystkim! Nazywam się Adrian. Jestem szczęśliwym mężem i ojcem. A to jest historia jednej z największych przygód w naszym życiu – budowy upragnionego domu.
